Konya İmalat Sanayinde İhracatçı İşletmelere Yönelik Betimleyici Bir Analiz

Özet

Amaç – İhracat başarısı dış çevre unsurlarından kaynaklı tehdit ve fırsatlar kadar, işletmelerin mevcut kaynaklarından da etkilenmektedir. Bu sebeple çalışmada, Konya imalat sanayinde faaliyet gösteren işletmelerin ihracat pazarlarına ait çeşitli özelliklerinin yıllık ihracat satışlarına olan etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem – Bu çalışma; araştırma deseni bakımından nicel, araştırma yaklaşımı açısından temel araştırma, yöntem açısından ise genel tarama araştırması olarak tasarlanmıştır. Konya’da ihracat faaliyeti gerçekleştiren 369 işletmeden anket uygulamasıyla elde edilen veriler SPSS istatistik programı ile analiz edilmiştir.
Bulgular – İmalat sanayi yapısının, farklı sektörlerde yüksek bir ihracat sahip olduğunu göstermektedir. İşletmelerin çoğunluğunun mikro ve küçük ölçekli olup, orta düzeyde ihracata sahip ve ihracatlarının yurt içi satışlara kıyasla düşük paya sahip olduğu; ihracat yapılan ülke sayısının sınırlı olduğu ancak işletmelerin ihracat deneyimlerinden memnun olduğu tespit edilmiştir. İşletmelerin yıllık ihracat satışlarıyla ihracata ayrılan kaynak dağılımı ve ihracat pazarlarındaki pazarlama altyapısı ile aralarında anlamlı bir ilişki olduğu; ihracat pazarlarına kültürel yakınlık durumu, ihracat pazarlarının rekabet yapısı ve ihracat pazarlarındaki ikame ürünlerin varlığı ile yıllık ihracat satışları arasında anlamı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Tartışma – İhracat pazarlarındaki çeşitliliğin azlığı, belirli pazarlara bağımlılığın oluştuğunu gösterebilir. Bu riski önlemek için pazar araştırması programlarına ulaşımın artırılması faydalı olabilecektir. Ayrıca ihracat pazarlarındaki satışların artırabilmesi için kaynak dağılımı ve pazarlama altyapısı belirleyici iki faktör olarak tespit edilmiştir. Küreselleşmenin sonucu olarak tüketici davranışlarının benzeşmesi ihracat pazarlarına kültürel yakınlığın etkisini azaltmış olabilir. Rekabet yapısının yüksek olduğu belirtilmesine rağmen, rekabetin satışları etkilememesi önemli bir faktör olarak görülmektedir. İhracat pazarlarındaki ikame ürünlerin varlığının yüksek olmasına rağmen, bu durumun ihracat satışlarını etkilememesi işletmelerin sahip olduğu bazı avantajlarla açıklanabilir.