Yiyecek ve İçecek İşletmesi Çalışanlarının İş Stresi Algılarının Sosyodemografik Değişkenlere Göre İncelenmesi: Bursa İli Örneği

Özet

Amaç – Bu araştırmanın amacı, Bursa ilinde faaliyet gösteren yiyecek ve içecek işletmelerinde çalışanların iş stresi düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin sosyodemografik özelliklere göre istatistiki olarak anlamlı farklılık gösterip göstermediğini analiz etmektir.
Yöntem – Araştırmada veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmıştır. Anket iki bölümden oluşmaktadır. Anketin birinci bölümünde katılımcıların sosyodemografik özelliklerini belirlemek için çocuk sayısı, cinsiyet, departman, eğitim durumu, haftalık çalışma süresi, işletmedeki çalışma yılı, medeni durum, sektördeki çalışma yılı, ünvan ve yaş değişkenleri kullanılmıştır. Anketin ikinci bölümünde ise iş stresini ölçmek üzere Türkçe uyarlaması Demiral vd. (2007) tarafından yapılan 17 maddeli ve dört boyutlu (iş yükü, beceri kullanımı, karar serbestliği, sosyal destek) İsveç İş Yükü-Kontrol-Sosyal Destek Ölçeğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Bursa ilinde faaliyet gösteren yiyecek ve içecek işletmelerinde çalışan 315 kişi oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular – Araştırma sonucunda cinsiyet, yaş, eğitim durumu, çocuk sayısı ile yiyecek ve içecek işletmelerinde çalışma yılı değişkenlerinin iş stresinin dört alt boyutunun (iş yükü, beceri kullanımı, karar serbestliği, sosyal destek) tamamında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Diğer taraftan araştırma sonucunda medeni durum değişkeninde sosyal destek boyutunda, departman değişkeninde beceri kullanımı ve karar serbestliği boyutlarında, mevcut işletmedeki çalışma yılı değişkeninde sosyal destek boyutunda, haftalık çalışma saati değişkeninde ise beceri kullanımı, karar serbestliği ve sosyal destek boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilememiştir.
Tartışma – Araştırma bulguları, iş stresinin çok boyutlu bir olgu olduğunu ve çalışanların sosyodemografik özelliklerine göre farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu sonuç, iş stresinin yönetiminde bağlamsal duyarlılığa sahip stratejilerin geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.