Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderliğin Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkileri: Mermer Sektöründe Bir Araştırma

Özet

Amaç – Bu araştırmanın amacı, ağır ve tehlikeli iş kolunda faaliyet gösteren işletmelerde dönüşümcü ve etkileşimci liderlik tarzlarının örgütsel bağlılık üzerindeki etkilerini nicel yöntemle incelemektir. Çalışma, fiziksel risk düzeyi yüksek sektörlerde liderlik davranışlarının çalışanların örgüte yönelik tutum ve bağlılıkları üzerindeki rolünü ortaya koymayı hedeflemektedir.
Yöntem – Araştırma, Afyonkarahisar ilinde mermer sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde çalışan 399 işgören üzerinde yürütülmüştür. Veriler, Bass ve Avolio tarafından geliştirilen Çok Faktörlü Liderlik Anketi (MLQ) ile Meyer ve Allen’in duygusal, devam ve normatif bağlılık boyutlarını içeren örgütsel bağlılık ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiş; güvenirlik analizi, açıklayıcı faktör analizi, Pearson korelasyon analizi ile doğrusal ve çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır.
Bulgular – Araştırma bulguları, dönüşümcü liderliğin örgütsel bağlılık üzerinde yüksek düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Etkileşimci liderliğin ise örgütsel bağlılık üzerinde orta düzeyde fakat anlamlı bir etki yarattığı tespit edilmiştir. Dönüşümcü liderlik kapsamında ideal etkileme, zihinsel teşvik ve bireysel düzeyde ilgi boyutlarının; etkileşimci liderlik kapsamında ise koşullu ödüllendirme ve pasif istisnalarla yönetim boyutlarının örgütsel bağlılık üzerinde belirleyici olduğu belirlenmiştir.
Tartışma – Elde edilen bulgular, ilgili literatür çerçevesinde değerlendirildiğinde, ağır ve tehlikeli iş kollarında çalışan bağlılığının artırılmasında dönüşümcü liderlik davranışlarının kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Özellikle çalışanların psikolojik ve örgütsel ihtiyaçlarına odaklanan liderlik yaklaşımlarının, yüksek risk içeren sektörlerde örgütsel bağlılığın güçlendirilmesinde daha etkili olduğu söylenebilir. Bu doğrultuda araştırma sonuçlarının, yüksek riskli sektörlerde liderlik uygulamalarının geliştirilmesine ve insan kaynakları politikalarının yeniden yapılandırılmasına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.